الزمخشري

212

مقدمة الأدب ( فارسى )

سرها را 5 پاره پاره كرد سرها را 7 بكوفت سرها را [ ضَمَّخَ ] ضَمَّخَهُ بالمِسْكِ بيالود او را بمشك د [ أَكَّدَ ] أَكَّدَهُ استوار كرد او را 5 سخت كرد او را 6 أَحْكمه [ بَرَّدَ ] بَرَّدَ الماءَ سرد كرد آب را [ بَعَّدَ ] بَعَّدَهُ دور كردش [ جَرَّدَ ] جَرَّدَهُ مِن ثِيَابِهِ بُرهنه كردش از جامهايش [ جَعَّدَ ] جَعَّدَ الشَّعَرَ به شك كرد موى را 6 جُغد كرد موى را [ خَلَّدَ ] خَلَّدَهُ اللَّهُ جاويدانه كردش خداى 5 و قوله تعالى وِلْدانٌ مُخَلَّدُونَ * أي مُسَوَّرُونَ [ رَمَّدَ ] رَمَّدَ الشِّوَاءَ بخاكستر آلوده كرد بريان را [ زَهَّدَ ] زَهَّدَهُ فى الشَّىْءِ بىرغبت كرد او را در چيز [ سَمَّدَ ] سَمَّدَ الأَرْضَ سركين افكند در زمين 7 سركين خاك‌آميز كرد و هو السَّمَادُ سركين خاك‌آميز 5 نجاسة مع التراب [ سَنَّدَ ] سَنَّدَ الخُشُبَ چوبها را بر يكديكر نهاد 5 بر هم نهاد چوبها را 6 ضمَّ بعضها ببعض 7 چوبها را در ديوار كرد [ شَرَّدَ ] شَرَّدَهُ براند او را 6 طرَده و شَرَّدَ البِطِّيخَةَ پهلو كرد خربزه را 5 كوزه كوزه كرد خربز را 6 پهلوها كرد ، شرَّقها 5 و هي الشَّرِيدَةُ كوزه كوزه كرده [ صَعَّدَ ] صَعَّدَ فى الجَبَلِ بر كوه رفت 5 بر كوه شد [ ضَمَّدَ ] ضَمَّدَ رَأْسَهُ ببست سرش را 5 ركوى جراحت نهاد بسرش [ عَقَّدَ ] عَقَّدَ الكَلَامَ بسته كرد سخن را [ غَرَّدَ ] غَرَّدَ الحَمَام بانك كبوتر 5 بسراييد كبوتر و طَائِرٌ غِرِّيدٌ مرغ بسيار بانك‌كننده 5 مرغ بسيار سراينده [ فَنَّدَ ] فَنَّدَهُ دروغ‌زن داشت او را 6 كذَّبه و هو الفَنَدُ دروغ 6 الكذب [ قَلَّدَ ] قَلَّدَهُ الإِمَارَةَ در كردن او اميرى كرد 6 أعطاه [ مَجَّدَ ] مَجَّدَ اللّهَ بستود خدايرا [ مَرَّدَ ] مَرَّدَ البِنَاءَ نرم كرد بنا را 5 مُحْكَم كرد 7 بلند كرد [ مَهَّدَ ] مَهَّدَ الفِرَاشَ نرم كرد پِسْتَر را 5 اكنده جامهء خواب را و مَهَّد العُذْرَ عذر آورد 5 بساخت عذر را 6 أَظْهره ر [ أَثَّرَ ] أَثَّرَ فِيهِ اثر كرد در وى [ أَخَّرَ ] أَخَّرَهُ واپس افكندش 5 واپس انداخت او را [ بَتَّرَ ] كِتَابٌ مُبَتَّرٌ نامهء بُريده 6 كتاب ناتمام 7 كِتَابٌ أَبْتَرُ [ بَذَّرَ ] بَذَّرَ المَالَ هلاك كرد مال را 6 أَنْفَقَهُ مُسْرِفًا 7 پراكنده كرد مال را [ بَزَّرَ ] بَزَّرَ القِدْرَ بوى افزار كرد ديك را [ بَشَّرَ ] بَشَّرَهُ بالخَيْرِ بشارت داد او را بخير [ بَصَّرَ ] بَصَّرَهُ بينا كرد او را 6 بنمود او را تَبْصِرَةً [ بَكَّرَ ] بَكَّرَ بامداد بكاه خاست 6 بامداد بكاه بيدار شد 7 بكاه رفت [ تَبَّرَ ] تَبَّرَ القَوْمَ هلاك كرد مردمان را و هو التَّبَارُ هلاك [ ثَمَّرَ ] ثَمَّرَ المَالَ كِرد كرد مال را 6 بسيار كرد ، أَكْثَرَ [ جَبَّرَ ] جَبَّرَ العِظَامَ وابست استخوانها را و هو المُجَبِّرُ استخوان‌بند [ حَبَّرَ ] حَبَّرَ القَصِيدَةَ بياراست قصيده را [ حَدَّرَ ] حَدَّرَهُ بترسانيد او را [ حَقَّرَ ] حَقَّرَهُ خوار داشت او را [ حَمَّرَ ] حَمَّرَ الشَّىْءَ سرخ كرد چيز را 6 جعَله أَحْمَر [ خَضَّرَ ] و خَضَّرَهُ سبز كرد او را 6 جعله أَخْضر [ صَفَّرَ ] و صَفَّرَهُ زرد كرد او را 6 جعَله أَصْفَر [ خَبَّرَ ] خَبَّرَهُ آكاه كردش 5 خبر داد او را [ خَدَّرَ ] جَارِيَةٌ مُخَدَّرَةٌ كنيزك پردكى [ خَسَّرَ ] خَسَّرَهُ هلاك كردش 5 بزيانش افكند [ خَصَّرَ ] كَشْحٌ مُخَصَّرٌ تهىكاه باريك [ دَبَّرَ ] دَبَّرَ الأَمْرَ تدبير كرد كار را و دَبَّرَ العَبْدَ مُدبَّر كرد بنده را [ دَمَّرَ ] دَمَّرَهُ هلاك كرد او را 5 نيست كرد او را و دَمَّرَ عَلَيْهِ مترادف و هو الدَّمَارُ هلاك [ ذَكَّرَ ] ذَكَّرَ الاسْمَ تذكير كرد اسم را و ذَكَّرَهَ الشَّىْءَ ياد كردش چيز را 6 أَوْقَعَ فى قَلْبِهِ و ذَكَّرَ المُذَكِّرُ النَّاسَ پند داد پند دهنده مردمانرا 6 أعطا الناسَ وَعْظًا أي نصيحةً [ سَتَّرَ ] جَارِيَةٌ مُسَتَّرَةٌ كنيزكى پوشيده 6 كنيزكى پنهان كرده [ سَجَّرَ ] سَجَّرَ اللهُ البِحَارَ پُر كرد خداى درياها را [ سَحَّرَ ] سَحَّرَهُ جادوى كرد او را [ سَخَّرَ ] سَخَّرَه مَسْخره كردش 5 ذليل كرد او را [ سَعَّرَ ] سَعَّرَ السِّعْرَ نرخ نهاد